Godenverering van vóór Zeus op Lykaionberg

Archeologen hebben op de Lykaionberg in Arcadië sporen van godenverering gevonden van ver vóór Zeus. Het asaltaar op de deze bergtop was in de Oudheid een bekende cultusplaats van Zeus. Volgens sommige bronnen was het ook zijn geboorteplaats. De Griekse schrijver Pausanias schreef dat er op het hoogste punt van de berg offers werden gebracht aan Zeus Lykaios. Bij archeologische opgravingen door de Griekse archeologische dienst in het begin van de twintigste eeuw was vastgesteld dat de oudste sporen van verering dateerden van 750 v.Chr., maar nu is komen vast te staan dat er al vanaf het derde millennium v.Chr. verering plaatsvond.

Een team van archeologen uit Griekenland en de Verenigde Staten heeft tijdens onderzoek afgelopen zomer een sleuf in het altaar gegraven en aardewerkfragmenten gevonden die dateren van 3000 tot 1200 v.Chr. Dit wijst erop dat er al vanaf 3000 v.Chr. activiteit was in deze streek. Dit is opmerkelijk omdat de oudste getuigenissen van het bestaan van Zeus, op lineair-B tabletten die zijn gevonden op Kreta, dateren van 1400 v.Chr. Volgens de archeologen moeten de gevonden aardewerkfragmenten een rituele functie hebben gehad, omdat er op de berg geen bewoning was. Waarschijnlijk kwam de cultus van Zeus op de Lykaionberg in de plaats van een oudere cultus, mogelijkerwijze in de plaats van die van Kronos. Volgens de Griekse mythologie was deze de vader van Zeus en werd hij door zijn zoon verslagen en opgevolgd als oppergod.

Tijdens de opgravingen is ook een zegelsteen van rotskristal gevonden met de afbeelding van een stier, die waarschijnlijk uit de laat-Minoïsche periode (1500-1400 v.Chr.) stamt. Het gaat om een geïsoleerde vondst die echter een verrassend verband legt tussen Kreta en de Lykaionberg. Voorts zijn er resten van beenderen gevonden die bij een eerste analyse van verschillende soorten dieren bleken te zijn. Deze vaststelling is van belang, omdat er volgens sommige bronnen ook mensenoffers zouden zijn gebracht op de Lykaionberg. Daarvoor is dus vooralsnog geen archeologische ondersteuning.

Het onderzoek van de archeologen wordt voortgezet in de zomer van 2008 en er zijn plannen om door te gaan met graven tot in 2010.

Bronnen:

Meer weten?


“Godenverering van vóór Zeus op Lykaionberg,” Oudheid.nl, Saturday, February 16, 2008 (in Dutch).